Từ tuân thủ đến Lãnh đạo Xanh

Chiều thứ Hai 14/9/2026, webinar “Từ tuân thủ đến Lãnh đạo Xanh: Lấp khoảng trống dữ liệu ESG và thực thi EPR” đã diễn ra trực tuyến, do NEPA và Cộng đồng Lãnh đạo Xanh (GLC) tổ chức. Đây là một Side Event chính thức của World Circular Economy Forum 2026 (WCEF) — diễn đàn kinh tế tuần hoàn do Sitra (Phần Lan) khởi xướng, năm nay tổ chức tại Gandhinagar, Ấn Độ, từ 15 đến 18/9/2026 — và là lần đầu tiên tiếng nói Việt Nam trình bày các khung Chuyển đổi kép và Ranh giới Hành tinh trên diễn đàn này.

Mở đầu chương trình, ThS. Nguyễn Ngân Sophie — người điều phối — nhắc lại những trận lũ lớn vừa qua ở lưu vực Mekong và miền Trung Việt Nam: bối cảnh khiến doanh nghiệp không thể dừng ở “tuân thủ thụ động”. Ba phần trình bày sau đó đi thẳng vào bài toán của doanh nghiệp Việt trước kỳ kê khai Trách nhiệm Mở rộng của Nhà sản xuất (EPR) năm 2027.

Ba phần trình bày

EPR: rủi ro pháp lý và tấm vé vào chuỗi cung ứng xanh

LS. Trần Quốc Bảo (Luật sư điều hành Pantheon Law) cho biết khung EPR đã rõ: Nghị định 110/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 25/5/2026, và nghĩa vụ kê khai năm 2027 phát sinh từ số liệu năm 2026. Rủi ro nằm ở những hợp đồng tái chế thiếu an toàn pháp lý — chứng từ bị tính trùng, nghiệm thu sai căn cứ, hậu kiểm nhiều năm sau — và ở việc không đăng ký kế hoạch tái chế đúng hạn. Ở chiều ngược lại, ông gọi EPR là “vé vào chuỗi cung ứng xanh toàn cầu”: quy định bao bì mới của EU (PPWR) yêu cầu bao bì PET tiếp xúc thực phẩm chứa tối thiểu 30% nhựa tái chế từ năm 2030, tạo cầu kéo cho nhựa tái chế truy xuất được từ Việt Nam.

Dữ liệu: chưa đo thì chưa quản trị được

Ông Nguyễn Công Minh Bảo (Đồng sáng lập Green Transition, Giám đốc Quốc gia GRI tại Việt Nam) phân tích sức ép lên một nền kinh tế định hướng xuất khẩu: các quy định của EU như CBAM, CSRD và EUDR, cùng yêu cầu trong nước về kiểm kê khí nhà kính và công bố thông tin môi trường – xã hội. Ông giới thiệu mô hình năm giai đoạn của chuyển đổi xanh, bắt đầu từ nhận thức và tuân thủ, trong đó dữ liệu là bản lề: không có dữ liệu nền thì các bước sau không đi tiếp được. Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ các khung báo cáo như GRI, các công cụ xếp hạng như EcoVadis hay CDP, và ở cấp sản phẩm là đánh giá vòng đời (LCA) và công bố môi trường sản phẩm (EPD).

Truy xuất chuỗi cung ứng: từ nông hộ nhỏ đến nhà nhập khẩu

Ông Markus Klemmer (Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Planetzero.earth) trình bày bài toán truy xuất dữ liệu cho cà phê, ca cao và lúa gạo xuất khẩu: nhà nhập khẩu cần dữ liệu chính xác, không thể chỉnh sửa, trong khi nông hộ nhỏ gặp nhiều rào cản khi thu thập. Lời giải cần cả chuỗi cùng tham gia, với công cụ số đủ đơn giản cho người nông dân. Khi có dữ liệu chứng minh, nông hộ canh tác bền vững bán được giá cao hơn và người mua có sản phẩm phát thải thấp đã được kiểm chứng.

Hỏi đáp: ba việc doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể làm ngay

Phần hỏi đáp xoay quanh những sai sót thường gặp khi tuân thủ EPR, hợp đồng trong bối cảnh EUDR và vị thế của Việt Nam trên thị trường xuất khẩu, với thêm góp ý của TS. Trần Quý. Khi được hỏi doanh nghiệp nhỏ và vừa nên làm gì ngay sau buổi này, các diễn giả khuyên:

1. Thiết lập dữ liệu nền (baseline) — chưa đo thì chưa quản trị được.
2. Bắt đầu ngay bằng những bước nhỏ, thực tế, dù xuất phát từ tuân thủ hay tiết kiệm chi phí. Như tập đi xe đạp: khó nhất là lúc bắt đầu.
3. Không tự làm cả chuỗi cung ứng một mình — tìm chuyên gia, đối tác và cộng đồng thực hành đồng hành.

Lộ trình trước kỳ kê khai EPR 2027

Theo danh mục việc cần làm LS. Trần Quốc Bảo chia sẻ tại sự kiện, thực hiện trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia (epr.mae.gov.vn):

• Quý 3–4/2026: rà soát danh mục sản phẩm, bao bì theo Phụ lục I, II Nghị định 110/2026/NĐ-CP; xác định doanh nghiệp có thuộc diện EPR hay không (ngưỡng doanh thu 30 tỷ đồng/năm từ sản phẩm, bao bì thuộc danh mục).
• Quý 4/2026: đăng ký tài khoản EPR quốc gia; tổng hợp khối lượng đưa ra thị trường theo từng mã, đối soát được với sổ kế toán và tờ khai hải quan; chọn phương án tuân thủ (tự tái chế, thuê, ủy quyền, kết hợp, hoặc nộp Quỹ).
• Quý 1/2027: ký hợp đồng tái chế hoặc chuẩn bị hồ sơ kê khai; rà soát pháp lý hợp đồng trước khi ký.
• Trước 01/4/2027: đăng ký kế hoạch tái chế, báo cáo và kê khai trên Hệ thống; nộp tiền vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam trước 20/4/2027.

Tiếp nối cùng GLC & NEPA

Ban Tổ chức cảm ơn các diễn giả và tất cả đại biểu đã tham dự. Bản ghi hình và tài liệu sự kiện được gửi riêng tới người giữ vé Đại biểu đồng hành và Chuyên gia. Thông tin về các workshop nâng cao năng lực và chương trình hợp tác được giới thiệu cuối buổi sẽ được công bố trên website này.

Liên hệ Ban Tổ chức: [email protected]